Yönetici Özeti
- Kira Devrimi: IFRS 16 ile birlikte operasyonel kiralamalar (ofis, araç, depo) artık "gider" değil, bilançoda bir "borç" olarak görünür.
- EBITDA Etkisi: Kira gideri ortadan kalktığı için faaliyet kârınız (EBITDA) artar, ancak borçluluk oranlarınız yükselir.
- Vergi Mühendisliği: VUK ve IFRS arasındaki bu farklar, "Ertelenmiş Vergi" mekanizmasını kritik hale getirir.
Serimizin ilk yazısında temel farklara değinmiştik. Ancak IFRS dünyasının derinliklerine indiğimizde, VUK mantığıyla yönetilen şirketlerin asıl zorlandığı, manuel hesaplamaların yetersiz kaldığı konulara geliyoruz.
Özellikle perakende, lojistik ve üretim sektörleri için TFRS 16 (Kiralamalar) bir muhasebe standardı değil, bir finansal yönetim krizidir.
1. Ofisiniz ve Araçlarınız Artık Birer "Borç" (IFRS 16)
VUK'ta her ay ödediğiniz kira faturasını "Gider" yazar ve geçersiniz. Basittir. Ancak IFRS, olaya ekonomik sahiplik açısından bakar. "Sen bu binayı 5 yıllığına kiraladıysan, aslında 5 yıllık kullanım hakkını satın aldın ve karşılığında 5 yıllık bir borcun altına girdin" der.
Tablo Nasıl Değişir?
Bilançoda: Aktifte "Kullanım Hakkı Varlığı", Pasifte ise "Kiralama Yükümlülüğü" oluşur. Şirket bir anda daha büyük ama daha borçlu görünür.
Gelir Tablosunda: Artık "Kira Gideri" yoktur. Onun yerine "Amortisman Gideri" ve "Faiz Gideri" vardır.
Yazılım İhtiyacı: Her ay değişen kur, faiz oranları ve sözleşme vadeleriyle bu hesaplamayı (özellikle birden fazla kiralama varsa) Excel'de takip etmek imkansıza yakındır.
2. Geleceğin Vergisi: Ertelenmiş Vergi (IAS 12)
Patronların en az anladığı ama şirketin net kârını en çok etkileyen kalemdir. VUK ile IFRS arasındaki her fark (Kıdem tazminatı, Amortisman, Kiralama vb.), devlete "bugün ödenen" vergi ile "gerçekte oluşmuş" vergi arasında bir fark yaratır.
Eğer şirketiniz IFRS'e göre zararda, VUK'a göre kârda ise; aslında "peşin ödenmiş verginiz" (Ertelenmiş Vergi Varlığı) var demektir. Bu, şirketinizin gelecekte daha az vergi ödeyeceği anlamına gelir ve bir "Varlık"tır. Bunu hesaplamamak, şirketinizi olduğundan değersiz göstermektir.
3. Stoklar Gerçekten O Değerde mi? (IAS 2)
VUK'ta maliyet bedeliyle duran stoklar, rafta bekledikçe değer kaybedebilir, modası geçebilir.
VUK, "Satana kadar bekle" derken; IFRS "Hayır, eğer pazar fiyatı maliyetin altına düştüyse, o zararı bugün yazacaksın" der (İhtiyatlılık İlkesi). Bu, kârınızı bugün düşürse de, yatırımcıya dürüst bir tablo sunmanızı sağlar.
Dizdar Denetim ve Teknoloji Çözümü
Bu anlattıklarımız (TFRS 16 iskonto hesaplamaları, Ertelenmiş Vergi matrahları) manuel yapıldığında %90 oranında hata riski taşır.
Büyük denetim firmalarının (Big 4) dahi çoğu zaman kalabalık ekiplerle ve karmaşık Excel tablolarıyla günlerce çözmeye çalıştığı bu süreci; Dizdar Denetim ve Yazılım Ticaret A.Ş. olarak geliştirdiğimiz teknolojiyle saniyeler içinde aşıyoruz.
Geliştirdiğimiz VUK > IFRS Dönüşüm Yazılımı ile:
- Tam Otomasyon: Kira sözleşmelerinizi sisteme girersiniz, tüm IFRS 16 kayıtları (faiz/amortisman ayrışımı) otomatik oluşur.
- Akıllı Hesaplama: Ertelenmiş vergi hesaplamaları, VUK ve IFRS farkları üzerinden sistem tarafından hatasız yapılır.
Karmaşık formüllerle ve hantal süreçlerle boğuşmak yerine, sonucu yönetmeye odaklanın.