Bir sanayici için en tehlikeli an, maliyetini bilmediği bir ürünü sattığı an değildir. En tehlikeli an; maliyetini bildiğini "sandığı" andır.
Türkiye'deki üretim şirketlerinin %80'i, maliyetlerini "Geleneksel Yöntemlerle" hesaplar. Yani; hammaddeyi yazar, işçiliği ekler, elektriği ve kirayı da (Genel Üretim Giderleri) "kafasına göre" veya "üretim adedine göre" dağıtır. Sonuç?
Sonuç: Finansal İllüzyon.
Dizdar Denetim olarak biz buna "Ortalama Maliyet Tuzağı" diyoruz. Bu yöntemle; karmaşık ve zor üretilen bir ürünün maliyetini düşük gösterip kâr ettiğinizi sanırsınız. Oysa aslında o ürün, fabrikanızın kaynaklarını sömürüyordur.
Bugün akademik teorileri bir kenara bırakıp, sahadaki gerçeği; yani Faaliyet Tabanlı Maliyetleme (ABC) ile Maliyet Mühendisliğini konuşacağız.
1. "Robin Hood" Sendromundan Kurtulun
Geleneksel maliyet sistemleri, "Maliyet Çaprazlaması" (Cost Cross-Subsidization) denilen bir hata yapar. Basitçe anlatayım:
Fabrikanızda çok üretilen, kolay bir "Standart Ürün" ve az üretilen, çok uğraştıran bir "Özel Ürün" olsun. Geleneksel sistem, genel giderleri adede böldüğü için; Özel Ürünün yarattığı masrafı, Standart Ürünün sırtına yükler.
Yani zenginden alıp fakire verir. Sonuçta ne olur?
- Aslında zarar ettiğiniz "Özel Ürünü" kârlı sanıp daha çok satmaya çalışırsınız.
- Aslında çok kârlı olan "Standart Ürünü" ise pahalı sanıp, rekabetten çekilirsiniz.
Bu, bir şirketin kendi ayağına sıkmasıdır. Biz bu körlüğü bitiriyoruz.
2. Maliyet Bir "Muhasebe" Değil, "Mühendislik" İşidir
Bir ürünün maliyetini SMMM ofisinde, faturalara bakarak hesaplayamazsınız. Maliyet sahada, makinenin başında oluşur.
İşte Dizdar Denetim farkı buradadır. Biz maliyet sistemini kurarken sadece muhasebecileri değil, Endüstri Mühendislerimizi sahaya indiririz.
- Hangi ürün, hangi istasyonda kaç saniye kalıyor?
- Enerjiyi kim tüketiyor?
- Fire nerede oluşuyor?
Biz giderleri "ortalama" dağıtmayız. Giderleri, Faaliyet Tabanlı (Activity-Based) yöntemle, yani "kim neyi harcıyorsa ona yazarak" dağıtırız. Bu, maliyete yapılan cerrahi bir müdahaledir.
3. Stratejik Körlükten Kurtuluş
Gerçek maliyeti (Tam Maliyet) bilmek, sadece muhasebe kaydı için değildir. Strateji içindir.
Gerçek maliyeti gördüğünüzde şunları fark edeceksiniz:
- "Meğer biz X ürününden yıllardır zarar ediyormuşuz, hemen üretimden kaldıralım."
- "Y müşterisi bize ciro yaptırıyor ama nakliye ve özel paketleme yüzünden bizi içeri sokuyor."
- "Fiyatlarımızı yanlış belirlemişiz, pazar payını bu yüzden kaybediyoruz."
Son Söz: Kodları Doğru Okuyun
Maliyet, işletmenizin genetik kodudur. Eğer bu kodu yanlış okursanız, yanlış teşhis koyar ve yanlış tedavi uygularsınız.
Biz size, Excel tablolarında uydurulmuş "yaklaşık" maliyetler değil; mühendislik hassasiyetiyle ölçülmüş "Mikron Seviyesinde" gerçekler sunuyoruz.
Şirketinizin "Sanal Kârlarla" avunmasını istemiyorsanız, gelin Maliyet Mühendisliği ile tanışın. Unutmayın; ölçemediğiniz şeyi yönetemezsiniz, sadece dua edersiniz.