Muhasebe kitaplarında Stoklar, bilançonun sol tarafında, "Dönen Varlıklar" altında yazar. Yani muhasebeciniz size der ki; "Patron, depoda 10 milyon liralık malımız var, zenginiz."
Ben size gerçeği söyleyeyim: Yalan.
Eğer o mal 6 aydır rafta duruyorsa, o bir varlık değildir; o şirketin nakdini emen, kira yiyen, eskime riski taşıyan ve işletme sermayesini kilitleyen bir "Finansal Tümör"dür.
Stok Yönetimi; mal saymak veya depoyu düzenlemek değildir. Stok Yönetimi, "Paranın şekil değiştirmiş halini yönetmektir."
Bugün size, Dizdar Denetim olarak stoklara "Depocu" gözüyle değil; İstatistikçi, Mühendis ve Finansçı gözüyle nasıl baktığımızı anlatacağım.
1. Depo Değil, Darphane Yönetiyorsunuz
Bir işletmenin en büyük nakit kaçağı, gereksiz stoktur (Overstock). Patronlar genelde "Dursun, enflasyon var, zam gelir" mantığıyla stok yapmayı sever.
Ancak unutulan bir şey var: Fırsat Maliyeti. O stoka bağladığınız 10 milyon TL'nin aylık finansman maliyeti (mevduat veya kredi faizi) %3-4 ise; stokunuz rafta durduğu yerde her ay %4 eriyor demektir.
Bizim Endüstri Mühendislerimiz, "Ekonomik Sipariş Miktarı"nı (EOQ) kağıt üzerinde değil, firmanızın nakit akışına göre hesaplar. Sizi "stok zengini, nakit fakiri" olmaktan kurtarırız.
2. İstatistik Bilimi ile "Geleceği Bilmek"
Çoğu şirket "Geçen sene bu ay ne satmışız?" diye bakar. Bu, araba kullanırken dikiz aynasına bakmaktır. Bizim ekibimizdeki İstatistikçiler ve Veri Bilimciler, stok yönetiminde devreye girer.
Geliştirdiğimiz tahminleme (forecasting) algoritmalarıyla; mevsimselliği, pazar trendlerini ve ekonomik verileri harmanlarız. Size "Geçen sene 100 sattın" demeyiz; "Gelecek ay 120 satacaksın, ona göre 110 tane sipariş et" deriz. Sonuç: Yok satmak (Ciro kaybı) biter, elde kalmak (Nakit kaybı) biter.
3. Ölü Stok Avcılığı (Pareto ve ABC Analizi)
Her deponun karanlık köşelerinde, yıllardır dokunulmayan "Ölü Stoklar" vardır. Bunlar, şirketin damarlarındaki kolesterol gibidir.
Biz Pareto Prensibi'ni (80/20 Kuralı) uygularız. Cironuzun %80'ini yapan o kritik %20'lik stoka odaklanırız. Geriye kalan ve nakde dönmeyen "çöpü" temizleriz. Deponuzdaki malın devir hızını (Inventory Turnover) artırmak, şirketinize taze kan pompalamak demektir.
Son Söz: Depodaki Mal, Raftaki Nakittir
Stoklarınıza kutu, koli veya palet olarak bakmayı bırakın. Onlara 100 TL'lik banknotlar olarak bakın.
Şu an deponuzda tozlanan o kutular, aslında kullanmadığınız nakit paranızdır. Biz Dizdar Denetim olarak, lojistik, finans ve mühendislik disiplinlerini birleştirerek; deponuzu bir yük olmaktan çıkarıp, nakit üreten bir merkeze dönüştürüyoruz.
Unutmayın; en pahalı stok, satılamayan stoktur.